Lexo

Lumenjtë janë pasuri kombëtare

Prof.Asoc.Dr. Ferat Shala, Me rastin e shënimit të 29 shtatorit Ditës Botërore të Lumenjve

29.09.2019- Lumenjtë janë resurse shumë të rëndësishme natyrore të një vendi dhe paraqesin potencial për zhvillim dhe mirëqenie sociale. Lumenjtë janë burim i ujit të pijes, potencial i pashtershëm për prodhimin e energjisë, resurs i pazëvëndësueshëm për ujitjen e sipërfaqeve bujqësore, dhe të domosdoshëm për zhvillimin e industrisë, për peshkim dhe për turizëm. Me të drejt lumenjtë konsiderohen si “arteriet” e planetit. Janë thesare të natyrës.

Në gjithë botën 29 shtator shënon si Ditën Botërore të Lumenjve. Shënimi i kësaj dite synon t’i vetëdijësojë njerëzit për rëndësinë që kanë resurset ujore dhe ka për qëllim që të nxis secilin për të marrë veprime konkrete për përmirësimin e menaxhimit të lumenjve dhe zvogëlimin e rrezikut ndaj këtyre resurseve. Për herë të parë Dita Botërore e Lumenjve u shënua në vitin 2005, pasi që paraprakisht Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) kishte shpallur “Dekadën e ujit për jetën”. Shënimi i ditës botërore të lumenjve dhe snsibilizimi për mbrojtjen e tyre erdhi si nevojë për të parandaluar dhe zvogëluar rrezikun që i kanosej këtyre resurseve nga aktivitetet e njeriut.

Në Kosovë gjendja e lumenjve nuk është e kënaqëshme dhe ka nevojë për angazhim institucional për përmirësimin e gjendjes së tyre. Duke e ditur këtë problem, në vitin 2016 kur e kam marrë udhëheqjen e Ministrisë  së Mjedisit dhe Planifikimi Hapësinor (MMPH), përmirësimi i gjendjes së lumenjve ka qenë një ndër objektivat kryesorë të  angazhimit tim. Në përmbushjen e këtij objektivi jam angazhuar në rritjen e buxhetit për sektorin e ujërave dhe rregullimin e shtretërve të lumenjve. Në kuadër të këtyre aktiviteteve u dhjetëfishua buxheti për rregullimin e shtretërve të lumenjve dhe menaxhimin e rsurseve ujore nga 2.5 milionë euro sa ishte në vitin 2015 në 13 milionë euro në vitin 2017.

Disa nga projektet për rregullimin e shtretërve të lumenjve që nisën së implementuari gjatë mandatit tim ishin: “Hapja dhe pastrimi i shtratit të lumit Sitnica”, në komunën  e Lipjanit në vlerë prej 65 mijë €,  “Rregullimi i  shtratit të lumit Nerodime”, në komunën e Ferizajt, në vlerë prej 66 mijë €, “Renovimi i Digës së lumit Mirusha”, në komunën e Malishevës në vlerë prej 55 mijë , “Rregullimi i lumit Sitnica”, në komunën e Fushës Kosovës, në vlerë prej 150 mijë , “Zgjerimi dhe pastrimi i shtratit të lumit të Shtimes”, në Komunën e Shtimes, në vlerë prej 200 mijë €, “Rehabilitimi i shtratit të lumit Klina”, në komunën e Klinës, në vlerë prej 210 mijë € për, “Rregullimi i shtratit të lumit Drenica”, në komunën e Drenasit, në vlerë prej 650 mijë €,  “Pastrimi i lumit Sitnica’’, në komunën e Obiliqit, në vlerë prej 152 mijë €, ”Rregullimi i shtratit të lumit Rahovec“, në komunën e Rahovecit, në vlerë prej 50 mijë €, “Përmirësimi i infrastrukturës në lumin Bistrica”, në komunën e Prizrenit, në vlerë prej 600 mijë €, dhe “Rregullimi i shtratit të lumit Lumëbardhi”, në komunën e Pejës, në vlerë prej 300 mijë €.

Gjatë mandatit jam angazhuar edhe në implementimin e projekteve të para infrastrukturore për trajtimin e ujërave të ndotura, duke siguaruar investime milionëshe. Si rezultat i këtij angazhimi, u mor vendimi dhe filloj ndërtimi i impiantit të parë modern për trajtimin e ujërave të ndotura në Prizren në vlerë prej 20 milionë euro, u mor vendimi dhe filloi projekti për ndërtimin e impiantit për trajtimin e  ujërave të zeza për komunat Prishtinë, Obiliq dhe Fushë Kosovë në vlerë prej 88 milionë euro si dhe filluan studimet edhe për projektet e ndërtimit të impianteve tjera të trajtimit të ujërave të ndotura edhe për Pejë, Gjilan e Gjakovë.

Nuk kanë munguar angazhimet edhe në përmrësimin e kornizës institucionale dhe strategjike për sektorin e ujërave. Rezulat i këtij angazhimi është themelimi dhe funksionalizimi i Autoritetit Rregullativ për Pellgjet Lumore si autoritet shtetëror për menaxhimin e resurseve ujore dhe finalizimi i Strategjisë Shtetërore për Ujërat e Kosovës, si dokumenti i parë strategjik për menaxhimin ujërave në Kosovën e pasluftës.

Edhe pse gjendja e lumenjve dhe e sektrorit të ujërave është përmrësuar dukshëm, ende ka nevojë për mbeshetjen e këtij sektori dhe në implementimin e projekteve konkrete.

Zotohem se në mandatin e ardhshëm të Qeverisë së Kosovës, me Kadri Veselin kryeministër, do të vazhdojmë investimet në mbrojtjen e lumenjve, përmirësimin e gjendjes së tyre dhe menaxhimin e integruar të pellgjeve lumore.

Do të angazhohemi me projekte konkrete për: Ngritjen dhe funksionalizimin e infrastrukturës për trajtimin e ujërave të ndotura; Rregullimin e infrastrukturës së shtretërve të lumenjve; Mbrojtjen e lumenjve nga shkarkimet e ujërave të ndotura industriale; Mbrojtjen e lumenjve nga shfrytëzimi i pakontrolluar i inerteve;  Pastrimin e deponive ilegale të mbeturinave në brigjet e lumenjve; Hartimin e planeve menaxhuese për pellgjet lumore; Ndërtimin e kapaciteteve të reja akumulues për ujërat e pijes;  Shfrytëzimin e qëndrueshëm të resurseve ujore dhe promovimin e ekoturizmit, implementimin e projekteve nga Strategjia Kombëtare e Ujërave si dhe rritjen e mbështetjes nga donatorët për sektorin e ujërave.

Zotohemi se do të ndërtojmë një të ardhme më të mirë për shtetin e Kosovës dhe qytetarët e saj.

 


Buxheti 2020, një buxhet pa ide, pa qëllim dhe pa vizion zhvillimor!

Ky diskutim ishte planifikuar të bëhej në kuadër të seancës së datës 14.03.2020 të Kuvendit të Kosovës, ku është diskutuar për miratimin e buxhetit të Kosovës për vitin 2020, mirëpo ...

Lexo më shumë...

Qeverisja Kurti dhe humbja e fondeve!

Fjala e deputetit Dr.sc Ferat Shala. gjatë diskutimit në seancën e fundit të Kuvendit të Kosovës, kur është debatuar për marrëdhëniet e Kosovës me SHBA! ...

Lexo më shumë...

Kosova po përkeqëson raportet me ndërkombëtarët për shkak të taksës

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), i cili është dhe anëtar i Komisionit për Ekonomi, Punësim, Tregti, Industri, Ndërmarrësi dhe Investime Strategjike, Ferat Shala, ka thënë ...

Lexo më shumë...